هان ای ایرانیان! ایران اندر بلاست
ایران مال شماست
ای وای دریغا که وطن جمع ندارد
کـَس درد ندارد
سیل خون آلود اشکم بی خبر گیرد تورا
خون مردم آخر ای بیداد گر گیرد تورا
یک مرغ گرفتار درین گلشن ویران
تنها به قفس ماند و هزاران همه رفتند
جور و بیداد کند عمر جوانان کوتاه
ای بزرگان وطن بهر خدا داد کنید
آشیان من بیچاره اگر سوخت چه باک
فکر ویران شدن خانه ی صیاد کنید
ای بر سر سودای تو سر ها شده بر باد
دور از تو چنانم که سری بی بدن افتد
در دست کسانی است نگهبانی ایران
که اصرار نمودند به ویرانی ایران
ای مردم دلخون وطن دغدغه تا کی
دندان فساد و خفقان را بکن از پی
برچسب ها: پیمان سلطانی، ملک الشعرا بهار،
زمن نگارم خبر ندارد
به حال زارم نظر ندارد
خبر ندارم من از دل خود
دل من از من خبر ندارد
كجا رود دل که دلبرش نیست
كجا پرد مرغ كه پر ندارد
امان از این عشق، فغان از این عشق
كه غیر خون جگر ندارد
همه سیاهی همه جدایی
مگر شب ما سحر ندارد
جز انتظار و جز استقامت
وطن علاج دگر ندارد
بهار مضطر، محال دیگر
كه آه و زاری، اثر ندارد
مرا نگاری اسیر خود کرد
که بر اسیران نظر ندارد
به خاک راهش فتادم اما
به خاک راهی گذر ندارد
** شعر این تصنیف در اجرای بانو مرضیه بهطور کامل خوانده شده است و در اجراهای دیگر برخی ابیات خوانده نشده است.
- اجرای محمدرضا شجریان با تنظیم فریدون شهبازیان
- اجرای محمدرضا و همایون شجریان در آلبوم «آهنگ وفا»
- اجرای عبدالوهاب شهیدی با تنظیم استاد فرامرز پایور
- اجرای علیرضا افتخاری در آلبوم «سرمستان»
برچسب ها: مرضیه، جواد معروفی، درویش خان، ملک الشعرا بهار، محمدرضا شجریان، همایون شجریان، عبدالوهاب شهیدی، فرامرز پایور، فریدون شهبازیان، علیرضا افتخاری،
لاله خونین کفن از خاک سر آورده برون
خاک مستورهی قلب بشر آورده برون
دل ماتم زده مادر زاری است که مرگ
از زمین همره داغ پسر آورده برونش
آتشین آه فرو مرده مدفون شده است
که زمین از دل خود شعله ور آورده برون
راست گویی که زبانهای وطن خواهان است
که جفای فلک از پشت سر آورده برون
یا به تقلید شهیدان ره آزادی
طوطی سبز قبا سرخ پر آورده برون
یا که بر لوح وطن خامه خونبار بهار
نقشی از خون دل رنج بر آورده برون
شاعر: ملک الشعرا بهار | خواننده: شهرام ناظری | آهنگساز: پرویز مشکاتیان
جهت خواندن متن کامل شعر اینجا کلیک کنید
برچسب ها: شهرام ناظری، پرویز مشکاتیان، ملک الشعرا بهار،
مرغ سحر ناله سرکن، داغ مرا تازه تر کن
ز آه شرربار این قفس را بَرشِکَنُ و زیر و زِبَر کن
بلبل پَر بسته ز کنج قفس درآ، نغمهٔ آزادی نوع بشر سرا
وَز نفسی عرصهٔ این خاک تیره را پر شرر کن
ظلم ظالم، جور صیاد آشیانم داده بر باد
ای خدا، ای فـلک، ای طبیعت، شام تاریک ما را سحر کن
نوبهار است، گل به بار است، ابر چشمم، ژالهبار است
این قفس، چون دلم، تنگ و تار است
شعله فکن در قفس ای آه آتشین
دست طبیعت گل عمر مرا مچین
جانب عاشق نِگَه ای تازه گل از این، بیشتر کن
مرغ بیدل شرح هجران مختصر مختصر کن
***
عمر حقیقت به سر شد، عهد و وفا بی اثر شد
ناله عاشق، ناز معشوق، هر دو دروغ و بی ثمر شد
راسته و مهر و محبت فسانه شد، قول و شرافت همگی از میانه شد
از پی دزدی، وطن و دین بهانه شد
دیده تر كن!
جور مالك ، ظلم ارباب،زارع از غم گشته بی تاب
ساغر اغنیا پر می ناب، جام ما پر ز خون جگر شد
ای دل تنگ ناله سر كن، از مساوات صرف نظر كن
ساقی گلچهره بده آب آتشین، پرده دلكش بزن ای یار دلنشین
ناله بر آر از قفس ای بلبل حزین
كز غم تو ، سینه من، پر شرر شد ، پر شرر شد
شاعر: ملک الشعرا بهار | خواننده: محمدرضا شجریان | آهنگساز: مرتضی نیداود
* بند دوم این تصنیف، در اجراهای مجدد اجرا نشده است.
** این تصنیف حماسی برای بار نخست در سال ۱۳۰۴ با صدای بانو "ملوک ضرابی" اجراء گردید. بدلیل زیباییهای آهنگ و مضمون شعر، این تصنیف به کرات با صدای خوانندگان مختلف اجراء گردید.
در سالهای اخیر، علاقمندان به موسیقی این تصنیف را با صدای محمدرضا شجریان میشناسند. استاد شجریان این تصنیف را در آلبومها و کنسرت های متعددی اجراء کرده است. اجرایی که در این پست قرار داده شده مربوط به آلبوم "سرو چمان" است که در سال ۱۳۶۹ اجراء گردیده.
*** همچنین میتوانید اجراهای دیگری از این تصنیف را بشنوید:
- اجرای ملوک ضرابی 
- اجرای نادر گلچین، با تنظیم زیبای فرامرز پایور
- اجرای جالب زندهیاد فرهاد مهراد با گیتار
- اجرای هنگامه اخوان با تار محمدرضا لطفی
- اجرای همایون شجریان با گروه دستان
- اجرای سالار عقیلی با ارکستر ملل و تنظیم پیمان سلطانی
برچسب ها: محمدرضا شجریان، همایون شجریان، ملوک ضرابی، نادر گلچین، فرامرز پایور، گروه دستان، هنگامه اخوان، محمدرضا لطفی، سالار عقیلی، ارکستر ملل، پیمان سلطانی، ملک الشعرا بهار، مرتضی نی داود،
ایران هنگام کار است، برخیز و ببین، ایران
بختت در انتظار است، از پا منشین، ایران
از جور فراوان هر گوشه شوری به پاست
خون ها شده پامال، آزادیش خون بهاست
خدا ز درد و غم رهاند ما را
خدا به کام دل رساند مارا
دور جهان نگر که چه با ما خواهد کرد
حب وطن نگر که چه غوغا خواهد کرد
آه چه محنت ها که کشیدی، ایران
آه به کام دل نرسیدی، جز غم ندیدی، ایران
خدا ز درد و غم رهاند ما را
خدا به کام دل رساند مارا
تا به کی به دل جوانی نکنم، به عادت پیران
جامی بده به یاد وطنم، سلامت ایران، ایران
تا زدل، برکشم، نعره آزادی
شاعر: ملک الشعرا بهار | آهنگساز: غلامحسین درویش | خواننده: علیرضا قربانی | تنظیمکننده: پژمان طاهری
برچسب ها: علیرضا قربانی، درویش خان، ملک الشعرا بهار، پژمان طاهری،
ای خطه ایران مهین، ای وطن من
ای گشته به مهر تو عجین، جان و تن من
دور از تو گل و لاله و سرو و سمنم نیست
ای باغ و گل و لاله و سرو و سمن من
تا هست کنار تو پر از لشکر دشمن
هرگز نشود خالی از دل محن من
دردا و دریغا که چنان گشتی بی من
کز بافته خویش نداری کفن من
امروز همی گویم با محنت بسیار
دردا و دریغا وطن من ، وطن من
شاعر: ملک الشعرا بهار | آهنگساز: پرویز مشکاتیان | خواننده: ایرج بسطامی
برچسب ها: ایرج بسطامی، پرویز مشکاتیان، ملک الشعرا بهار،
